Έκθεση Ολυμπιακών και αθλητικών τεκμηρίων στη Βιέννη στο πλαίσιο του 15ου Διεθνούς Συνεδρίου Αρχείων (Αύγουστος 2004)

η έκθεση online

Στο πλαίσιο της δημιουργίας του Τομέα Αθλητικών Αρχείων του Διεθνούς Συμβουλίου Αρχείων (SPO-CIA) και σε συνέχεια της συνάντησης της Μαδρίτης που πραγματοποιήθηκε την άνοιξη του 2004, η Ε.Α.Ε. διοργάνωσε, την τρίτη μέρα του Διεθνούς Συνεδρίου Αρχείων στη Βιέννη, και κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας τον Αύγουστο του 2004, μικρή έκθεση με θέμα τα ελληνικά αθλητικά και ολυμπιακά αρχεία με αναφορά και στις σχετικές εκθέσεις που πραγματοποιήθηκαν στην Αθήνα. Η έκθεση έλαβε χώρα στο Δημοτικό Αρχείο - Landes Archiv της Βιέννης με την υποστήριξη της Εταιρείας των Αυστριακών Αρχειονόμων. Συνοδεύτηκε από σχολιασμό των εκθεμάτων όπως και των εκθέσεων της Αθήνας «Ο Coubertin και το ελληνικό θαύμα» και « Αθήνα 1896» , εκθέσεις οι οποίες υπήρξαν οι μόνες σοβαρές και πετυχημένες εκδηλώσεις που αναφέρθηκαν κατά το 2004 στην περίοδο της Αναβίωσης των Ολυμπιακών Αγώνων. Και στις δύο αυτές εκθέσεις σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι συλλογές του Γ. Δολιανίτη, μέλους της Ε.Α.Ε. και συλλέκτη ολυμπιακών εγγράφων και γραμματοσήμων διεθνούς φήμης.

Επίσης, κατά την Έκθεση της Βιέννης, παρουσιάσθηκαν μετάλλια και διπλώματα του ελληνικού αθλητισμού και φωτογραφίες από τους Βαλκανικούς Αγώνες (βλ. κατάλογο). Προβλήθηκαν δε 3 ταινίες για τη διεθνή ιστορία του αθλητισμού με θέματα: α) τους Ολυμπιακούς Αγώνες των Εργαζομένων – Αντβέρπη 1937 (Αρχείο AMSAB – Γάνδη), β) έναν μεγάλο Φινλανδό δρομέα της δεκαετίας 1950 και γ) τον Φινλανδικό Αθλητισμό. Ο Α. Κράους, εκπρόσωπος της Ελληνικής Αρχειακής Εταιρείας, διοργανωτής της έκθεσης και των προβολών στη Βιέννη και Αντιπρόεδρος της SPO-CIA, σχολίασε τα εκθέματα και το φιλμ Αντβέρπη 1937. Τόνισε ιδιαίτερα το γεγονός ότι αν και η Ελλάδα, ως μικρή χώρα, διαθέτει λιγότερα αθλητικά αρχεία από άλλα κράτη, έχει της στην κατοχή της εξαιρετικά πολύτιμα ολυμπιακά αρχεία της Αναβίωσης των Ο.Α. (1850 – 1906), της και σπουδαίες συλλογές για την εξέλιξη στη χώρα του αθλητισμού που ακολούθησε, της Βαλκανικούς Αγώνες και τη μεταπολεμική εποχή (συλλογή Δ. Μποντικούλη – Μουσείο Οργανισμού Νεολαίας και Άθλησης Δήμου Αθηναίων). Ο K. Sjoblom, του Φινλανδικού Ολυμπιακού Αρχείου και Αντιπρόεδρος της SPO-CIA, παρουσίασε και σχολίασε το φιλμ για τον Φινλανδικό Αθλητισμό. Την έκθεση της Βιέννης επισκέφθηκαν η Επιτροπή SPO-CIA, ο Διευθυντής του Landes Archiv, Prof. Dr. F. Opll Mas και πολλοί αρχειονόμοι, της της και ο Πρέσβης της Ελλάδας, κ. Σωτηρόπουλος, οι οποίοι εξέφρασαν θετικότατα σχόλια.

Σημειώνουμε ότι στην Ελλάδα βρίσκει κανείς από τα τέλη του 19ου αιώνα, τόσο το ελιτίστικο πρότυπο για το ξεκίνημα του νεότερου αθλητισμού, όσο και το λαϊκό πρότυπο που συνδέεται με την ανάπτυξη του ποδοσφαίρου, η οποία εμφανίζεται ιδίως μετά την άφιξη των προσφύγων της Μ. Ασίας το 1922. Οι Βαλκανικοί Αγώνες συνδυάζουν διπλωματία και αθλητισμό από το μεσοπόλεμο, μετά την εγκατάλειψη της προσπάθειας για μόνιμη τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων στην Ελλάδα.

Οι Έλληνες Αρχειονόμοι και η Ε. Α.Ε. έχουν δραστηριοποιηθεί ήδη από το συνέδριο του Δ.Σ.Α. στο Παρίσι το 1987, στον τομέα της ανάδειξης και αξιοποίησης των ολυμπιακών και αθλητικών αρχείων. Από το 1992 έχουν πραγματοποιήσει, σε συνεργασία με τα Γ.Α.Κ., έκθεση στο συνέδριο του CIA στο Μόντρεαλ, με θέμα τα αρχεία της Αναβίωσης των Ο.Α. (συλλογή Δολιανίτη).

Αμέσως μετά το συνέδριο του 1992, η Ε.Α.Ε. κατέθεσε πρόταση στο Δ.Σ.Α. για τη δημιουργία διεθνούς επιτροπής αθλητικών και ολυμπιακών αρχείων στον Δ.Σ.Α. Στην Ελλάδα, η Ε.Α.Ε. συνέστησε παράλληλη επιτροπή ολυμπιακών και αθλητικών αρχείων και συνέταξε σχετικό, πρότυπο για τη χώρα, πρόγραμμα ερευνών με 14 θέματα και τη συνεργασία ερευνητών, πανεπιστημιακών και αρχειονόμων. Υπεύθυνος εισηγητής του θέματος της Επιτροπής Αθλητικών και Ολυμπιακών Αρχείων της Ε.Α.Ε., της και συντονιστής της διοργάνωσης του ερευνητικού προγράμματος, σε συνεργασία με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, ήταν ο τότε Αντιπρόεδρος της Ε.Α.Ε. και σημερινός Αντιπρόεδρος της SPO-CIA.

Το 1996, κατά τη διάρκεια του Δ.Σ.Α. στο Πεκίνο, η Ε.Α.Ε. διοργάνωσε ευρύτερη έκθεση με θέμα την Αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα το 1896 και την Μεσολυμπιάδα του 1906, που έλαβε χώρα στο Ολυμπιακό Μουσείο του Πεκίνου (αρχείο Γ. Δολιανίτη και Π.Γ.Σ.). Το 2000 στη Σεβίλλη, η Ε.Α.Ε. ήρθε σε επαφή με το νέο Γραμματέα του Δ.Σ.Α. για την προώθηση του τομέα των αθλητικών και ολυμπιακών αρχείων. Λεπτομερή αναφορά για της σχετικές δραστηριότητες της Εταιρείας έγινε στο πλαίσιο εθνικού συνεδρίου αρχείων που πραγματοποιήθηκε στη Σάμο το 2003 (βλ. περιοδικό της Ε.Α.Ε. «ΑΡΧΕΙΑΚΑ ΝΕΑ», τχ. 22), από τον Πρόεδρο της Εταιρείας, κ. Ζήσιμο Συνοδινό, ο οποίος μάλιστα προσέφερε την προσωπική ειδική του εμπειρία στη διοργάνωση της μικρής Έκθεσης της Βιέννης.Το 2004, τέλος, η Ε.Α.Ε. συνεργάσθηκε με τον κ. J. Dury, ιδρυτή του Εθνικού Γαλλικού Μουσείου του Αθλητισμού στο Παρίσι και Αντιπρόεδρο της Επιτροπής Coubertin, ο οποίος διοργάνωσε στην Αθήνα έκθεση με θέμα «Coubertin et le Miracle Grec», με τη συνεργασία του Γαλλικού Ινστιτούτου και του Δήμου Αθηναίων. Η έκθεση λειτούργησε από τον Ιούνιο μέχρι το Σεπτέμβριο του 2004 και δέχθηκε περισσότερους από 10.000 επισκέπτες.

Οι πρωτοβουλίες των Ελλήνων αρχειονόμων βρίσκουν τη συνέχειά της της προτάσεις που κατέθεσαν στην επιτροπή SPO-CIA για την εκμετάλλευση των μεγάλων αθλητικών γεγονότων, με στόχο την προβολή των Αρχείων. Έτσι, προκλήθηκε η πρωτοβουλία της Προέδρου των Ιταλών Αρχειονόμων και Ταμία της SPO-CIA, Isabella Orrefice, για την προσπάθεια εκμετάλλευσης των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων στο Τορίνο, το 2006 (έκθεση αρχείων, συνέδριο με θέμα τα χειμερινά σπορ). Αναφέρουμε της την πρόταση των Ελλήνων Αρχειονόμων για παρουσία της επιτροπής SPO-CIA ή και άλλων επιτροπών του CIA της Ολυμπακούς Αγώνες του Πεκίνου το 2008. Η σύνδεση αυτή του CIA με το Πεκίνο έχει ήδη προετοιμαστεί από το 1996, όπου κατά τη διάρκεια του Διεθνούς Συνεδρίου Αρχείων οι Έλληνες Αρχειονόμοι έκαναν, της αναφέραμε, έκθεση αρχείων για την Αναβίωση στο Ολυμπιακό Μουσείο του Πεκίνου. Κατά τη διάρκεια του Διεθνούς Συνεδρίου Αρχείων στη Βιέννη πραγματοποιήθκαν εξάλλου συναντήσεις του εκπροσώπου της Ε.Α.Ε. και Αντιπροέδρου της SPO-CIA με την κινεζική αντιπροσωπεία και μάλιστα με τον νέο Πρόεδρο των Δημοσίων Αρχείων Κίνας, κ. Mao Fumin, ο οποίος ενημερώθηκε για τη σχετική πρόταση και έλαβε εκδόσεις σχετικές με την έκθεση «Αθήνα 1896». Η πρόταση της Ε.Α.Ε. συμπληρώθηκε από ειδική μνεία για τη διοργάνωση έκθεσης Ολυμπιακών Αρχείων της Αναβίωσης στο Πεκίνο, με τη συνεργασία πολλών κρατών παρόντων κατά την Αναβίωση.